8 april 2026
Waarom vrouwenhartzorg een systeemvraag is
Dit artikel is onderdeel van de jubileumreeks 5 jaar Stichting VrouwenHart, in zes artikelen volgen we de patiëntreis van herkenning tot herstel. In dit vijfde deel verschuift de blik van spreekkamer naar systeem, wat er gebeurt als vrouwen structureel niet worden meegenomen.
Na diagnose en medicatie kwam de volgende stap in de patiëntreis in beeld. Dagvoorzitter Herbert Brinkman maakte daarbij een mooie brug. “Dan is het ook interessant om eens te kijken naar Stichting VrouwenHart, want die overziet die hele reis. En we hebben heel veel vrijwilligers die daarbij helpen.”
Daarna gaf hij het woord aan Renate Kaal-Poppelaars, bestuurslid van Stichting VrouwenHart.
Wat zij neerzette, was een verschuiving van perspectief.
Ze zette de kern meteen neer:
Wat we vandaag bespreken gaat niet alleen over zorg. Het gaat over hoe ons land functioneert. Vrouwen zijn een dragende kracht, in werk en in de samenleving. Ze vervullen steeds meer cruciale functies op alle niveaus. Als vrouwen uitvallen omdat hun klachten te laat worden herkend, raakt dat niet alleen hén. Dan raakt het gezinnen, werk, collega’s, en ook de zorgkosten en de arbeidsmarkt.
Vrouwenhartzorg is niet niche.
Het is infrastructuur.
En juist omdat het infrastructuur is, telt wanneer je het meeneemt. Niet achteraf, maar vanaf het begin. Dáár, waar beleid wordt gemaakt en waar wordt vastgelegd hoe zorg er straks in de praktijk uitziet.
Het is infrastructuur.”
Als we laten zien wat Stichting VrouwenHart de afgelopen vijf jaar heeft bereikt, gaat dat dus niet alleen over bereik, media of zichtbaarheid. Ik wil jullie juist een kijkje geven achter de schermen.
Want een belangrijk deel van ons werk gebeurt ook daar: op de plekken waar rapporten worden geschreven, waar prioriteiten worden gesteld, en waar de basis wordt gelegd voor hoe zorg er straks in de praktijk uitziet.
Ik geef die inkijk aan de hand van twee voorbeelden. Eén uit Europa, het EU-beleid. En één dichter bij huis, een nationaal cardiovasculair rapport.
Het eerste voorbeeld is Europees
Eind 2025 hebben we, net als veel andere partijen, feedback gegeven op het EU-plan voor cardiovasculaire gezondheid. En voor ons was één ding echt belangrijk: vrouwen niet ergens achterin, als extraatje, maar gewoon vanaf het begin in de basis. En sekse en gender ook echt laten meewegen in keuzes over preventie, diagnose, data en innovatie.
Inmiddels is dat plan er, het Safe Hearts Plan. En het is goed om te zien dat vrouwen er nu expliciet in staan, onder andere bij misdiagnose, levenslooprisico’s en het voorkomen van bias in data en AI.
Woorden zijn belangrijk.
Wat je niet benoemt, wordt niet gemeten.
Wat je niet meet, wordt niet gepland.
En wat je niet plant, gebeurt uiteindelijk ook niet.
En nu komt het echte werk. Want een plan in Brussel is mooi, maar het verandert pas echt iets als we het terugzien in nationale plannen, richtlijnen en zorgpaden. Europa roept lidstaten op om uiterlijk in 2027 zo’n nationaal cardiovasculair plan te hebben. En wij willen helpen zorgen dat plannen vrouwen daarin niet alleen noemen, maar ook echt meenemen in keuzes, acties en uitvoering.
En dat is precies waarom Stichting VrouwenHart nodig blijft. Zodat het niet blijft bij ‘we moeten er rekening mee houden’, maar doorschuift naar: ‘dit gaan we doen, zo gaan we het doen’.
Het tweede voorbeeld is dichter bij huis
Eind 2025 werden we gevraagd om mee te werken aan een nationaal cardiovasculair rapport geschreven door een groot consultancybureau. Toen we de eerste conceptversie openden, viel één ding meteen op: vrouwen kwamen er niet in voor. Geen vrouwengezondheid, geen sekse en genderverschillen, zelfs het woord ‘vrouw’ ontbrak volledig.
Dat gaf ons meteen richting.
Toen we dat terugkoppelden, kregen we te horen: dit is een breed overzicht, en sekse en genderverschillen horen thuis in gespecialiseerde rapporten.
Maar woorden zijn belangrijk. Als je vrouwen niet meeneemt in de basis, zie je vaak dat ze later ook minder terugkomen in beleid, financiering en uitvoering.
Dus we hebben formeel, maar constructief gereageerd. We hebben uitgelegd: dit is geen klein gemis, dit is een structurele blinde vlek. Een rapport zonder vrouwen is simpelweg geen goede afspiegeling van de praktijk, van de cijfers, en van de afspraken waar Nederland en Europa zich aan hebben verbonden.
En dat hebben we onderbouwd met bestaande kennis en beleid, met nationale en Europese beleidsafspraken en met het EU-plan dat toen nog in ontwikkeling was, het Safe Hearts Plan.
En daar zijn we enorm blij mee: ze hebben die feedback serieus genomen. Het rapport is volledig herschreven. Sekse en gender zijn nu door het hele document geïntegreerd, data waar mogelijk uitgesplitst met oog voor sociaaleconomische verschillen en achtergrond.
We zijn echt blij met hoe dit is opgepakt. Want woorden doen ertoe. Vrouwen werden ergens een ‘kwetsbare groep’ genoemd, terwijl we gewoon 51 procent van de samenleving zijn.
Als je het als uitzondering neerzet, krijgt het ook makkelijker een uitzonderingsplek.
Ik noem dit ook omdat het rapport binnenkort publiek wordt en wij daar zeker aandacht aan gaan besteden. En eerlijk, dat is ook een moment om even te vieren. Omdat het laat zien dat samenwerking werkt: wij brachten het in, zij pakten het op, en het resultaat is beter.
En dit laat ook zien hoe belangrijk het is dat ervaringen, kennis en perspectieven van vrouwen structureel worden ingebracht. Woorden doen ertoe. Dit soort rapporten vormt vaak de basis voor beleid, prioriteiten en lobby. En als vrouwen daar niet in staan, worden ze later ook niet vanzelf meegenomen.
Daarom blijven wij dit benoemen. Vrouwenhartzorg is infrastructuur. En infrastructuur hoort vanaf het begin in beleid, data en zorgpaden te staan.
Dit is precies waar Stichting VrouwenHart voor staat: zorgen dat vrouwen niet uit beeld verdwijnen, kennis en ervaring verbinden met beleid en praktijk, en dat steeds opnieuw doen, zolang het nodig is.
In het laatste artikel van dit jubileumdossier kijken we terug op vijf jaar Stichting VrouwenHart – wat we hebben opgebouwd, met wie we dat hebben gedaan, en waar we de komende jaren op willen doorpakken.
Jubileumreeks – 5 jaar Stichting VrouwenHart
Dit artikel is onderdeel van onze jubileumreeks. In zes artikelen brengen we de patiëntreis in beeld – van herkenning tot herstel, van ervaring tot beleid. De komende periode publiceren we de rest van de reeks.
De artikelen in deze reeks:
- Van herkenning naar herstel – waarom deze middag nodig was
- Diagnose en de postcodeloterij
- Richtlijnen en medicatie – gebaseerd op wie?
- Hartrevalidatie – “ik pas niet in het systeem”
- Vrouwenhartzorg is infrastructuur
- 5 jaar Stichting VrouwenHart – terugkijken en doorpakken
Links:
Geschreven door Renate Kaal-Poppelaars.
Er is met hart en ziel aan dit artikel gewerkt. Het eigendom ligt dan ook bij Stichting VrouwenHart. We stellen het zeer op zeer prijs als u ons helpt om deze informatie te verspreiden. Doe dat dan alstublieft via de knoppen onder dit artikel. Dan blijft onze naam erbij staan en kunnen geïnteresseerden de rest van onze informatie ook vinden. Mocht u dit artikel op een andere manier willen verspreiden: dat kan ook, maar wel in overleg. Neem dan even contact op met redactie@vrouwenhart.nl . Elke andere wijze van kopiëren of verspreiden is niet toegestaan. Alle columns, interviews en andere redactionele artikelen op deze website zijn eigendom van Stichting VrouwenHart. Deze mogen NIET worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van onze redactie.