in 2021 interviewden we de oprichters van revalidatiecentrum Basalt in Leiden. Ze waren toen net begonnen met een programma speciaal voor patienten, meestal vrouwen, met ”vrouwenhartproblematiek”.

Intussen bestaat het vrouwenhartprogramma vijf jaar en interviewden we drie behandelaren uit het programma over de huidige stand van zaken binnen het vrouwenhartprogramma elders op onze website.

Basalt.

Basalt is het expertisecentrum in de regio voor de revalidatiezorg. Basalt is oorspronkelijk voortgekomen uit hersteloorden voor kinderen met tuberculose die konden aansterken in de frisse zeelucht aan de Zuid-Hollandse kust. Deze ontwikkelden zich later tot twee revalidatiecentra die in 2019 samen zijn gegaan tot het huidige Basalt. De naam Basalt verwijst naar de ”rots in de branding” stenen die gebruikt worden om de pieren in de Noordzeekust te verstevigen en ervoor te zorgen dat het water weer zijn weg kan gaan. Dit staat symbool voor wat Basalt de patiënten biedt: houvast voor diegenen die te maken hebben met de gevolgen van een ongeval,. ziekte of aandoening. Bij Basalt leren ze kinderen, jongeren en volwassenen met de nieuwe situatie omgaan, in kracht te groeien en zo zelfstandig mogelijk te leven. Revalidatie richt zich erop om de mogelijkheden tot een zo zelfstandig mogelijk leven te kunnen realiseren met zowel fysieke als mentale hulp, maar ook hulp aan de omgeving rondom de patient. Basalt heeft 13 locaties, waarvan hartrevalidatie op 4 locaties wordt aangeboden. Het vrouwenhartprogramma werd gestart op de locatie te Leiden, recent zijn ze ook in Delft van start gegaan.

Basalt loopt voorop in de ontwikkeling van e-health. Het revalidatiecentrum blijft zich voortdurend vernieuwen, onder meer door het inzetten van nieuwe zorgtechnologie, het gebruiken van wetenschappelijk onderbouwde toepassingen en het initiëren van eigen onderzoek. Daarnaast werken ze intensief samen met universiteiten en hogescholen aan wetenschappelijk onderzoek en testen ze innovatieve productyen in het ”smart-lab”. De behandeling is altijd multidisciplinair. Samenwerking met ziekenhuizen en andere zorginstellingen rondom de patient is dan ook belangrijk. 

Hartrevalidatie wordt aangeboden aan patienten met een chronische hartziekte of na een hartgebeurtenis, bijvoorbeeld een hartinfarct of een hartoperatie. De behandeling is meestal poliklinisch, waarbij de patient meerdere keren per week naar het revalidatiecentrum komt, maar er zijn ook een aantal plaatsen voor hartrevalidatie met opname in de kliniek.

Bij hartrevalidatie coördineert een cardioloog gespecialiseerd in revalidatie de behandeling, bij andere revalidatietrajecten is dat een revalidatiearts. De cardioloog werkt samen met een interdisciplinair team van behandelaren die allen gespecialiseerd zijn in het hart. Bijzonder voor een zo groot centrum als Basalt is dat er samenwerking is met revalidatieartsen en dat het team rondom de patiënt altijd uitgebreid kan worden met specialisten (fysiotherapeuten, verpleegkundigen, maatschappelijk werkers,physcian assistenten, functieassistenten, bewegingsagoog, psycholoog, seksuoloog, diëtist, logopedist en technici) die er werken. Basalt behandelt circa 15.000 patiënten per jaar waarvan ca 2.000 hartrevalidatie patiënten.

Omdat er zoveel patienten behandelt worden heeft Basalt de mogelijkheid om patienten die als groep een andere benadering nodig hebben, samen te voegen tot specialistische behandelgroepen. Het vrouwenhartprogramma is daar één van. Binnen dit programma zijn in 2025 circa 80 patiënten behandeld.

Basalt is tot nu toe het enige hartrevalidatiecentrum dat hartrevalidatie speciaal voor vrouwen met ”vrouwenhartdiagnoses”, zoals CVD, SCAD of Takotsubo ”gebroken hartsyndroom” aanbiedt in Nederland. Binnen dit programma werken bevlogen medewerkers, die zich gespecialiseerd hebben op kennis en de specifieke aanpak rond het ”vrouwenhart”. Dit kan behoorlijk anders zijn dan voor de aanpak die werkt bij meer klassieke hartrevalidatie. De behandelaren in het vrouwenhartprogramma werken nauw samen met de ”Women’s Heart Health Clinic van het LUMC (universitair ziekenhuis in Leiden), zowel in de patiëntenzorg als ook in vernieuwing en gezamenlijk wetenschappelijk onderzoek. Daarnaast bekwamen de behandelaren zich door internationale samenwerking, literatuur en bezoek aan centra wereldwijd. De behandelaren zien het als hun taak om kennis en ervaring te verspreiden, naar andere specialisten in hartrevalidatie, zodat ook patiënten met vrouwenhartdiagnoses elders in het land adequate revalidatiezorg kunnen krijgen. Met de hoop dat er daardoor vrouwenhartprogramma’s zullen komen in meerdere revalidatiecentra, want daar is zeker behoefte aan!

We spraken met revalidatiecardioloog Bart Scheenstra, fysiotherapeut Esther van der Spijk-van der Lans en maatschappelijk werker Rozi Prins over hun inspirerende werk.

Geschreven door Lucia Latijnhouwers.

Er is met hart en ziel aan dit artikel gewerkt. Het eigendom ligt dan ook bij Stichting VrouwenHart. We stellen het zeer op zeer prijs als u ons helpt om deze informatie te verspreiden. Doe dat dan alstublieft via de knoppen onder dit artikel. Dan blijft onze naam erbij staan en kunnen geïnteresseerden de rest van onze informatie ook vinden. Mocht u dit artikel op een andere manier willen verspreiden: dat kan ook, maar wel in overleg. Neem dan even contact op met redactie@vrouwenhart.nl . Elke andere wijze van kopiëren of verspreiden is niet toegestaan. Alle columns, interviews en andere redactionele artikelen op deze website zijn eigendom van Stichting VrouwenHart. Deze mogen NIET worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van onze redactie.

---