9 november 2025
Els Olde Bijvank is cardioloog in het Haaglanden Medisch Centrum (HMC) – een fusieziekenhuis met locaties in het Bronovo en Westeinde Ziekenhuis in Den Haag en Antoniushove in Leidschendam. Ze maakt deel uit van een team van twintigtal bevlogen cardiologen, ieder met een eigen aandachtsgebied. Zelf is ze algemeen cardioloog, met bijzondere aandacht voor beeldvorming van het hart, hartschade na kankerbehandelingen, en hartrevalidatie. Maar, al meer dan twintig jaar verdiept zij zich bovendien in de verschillen tussen mannen- en vrouwenharten.
In dit interview blikt zij terug op de afgelopen jaren sinds haar eerdere gesprek met Vrouwenhart, inmiddels vijf jaar geleden.
Meer kennis, meer gerichte zorg
“In de afgelopen jaren is kennis over man-vrouwverschillen bij hart- en vaatziekten flink toegenomen,” vertelt Olde Bijvank. “Cardiologen zijn zich hier steeds bewuster van. We begrijpen nu beter hoe hartproblemen zich bij vrouwen anders ontwikkelen én uiten, en kunnen gerichter behandelen.”
Toch blijft een goede diagnose bij vrouwen soms lastig. Vrouwen hebben vaker te maken met ANOCA – Angina with No Obstructive Coronary Arteries. Dat betekent dat er wél pijn op de borst is, maar geen zichtbare verstoppingen kransslagaders. Dit komt bij vrouwen ongeveer twee keer zo vaak voor als bij mannen. Ze houden vaak klachten ondanks behandeling wat veel onzekerheid kan geven.
“Daarom is het waardevol dat er cardiologen zijn met extra affiniteit voor dit onderwerp,” zegt ze. “Samen met collega Sorgdrager – die de invasieve testen uitvoert – en sinds kort ook collega Minneboo, behandelen we patiënten met langdurige, onbegrepen borstklachten. Daarbij is de ondersteuning door onze physician assistant (PA), Mariam Rezaie van grote waarde.”
De behandeling is onder andere gericht op cardiovasculair risicomanagement. Naast voor de hand liggende zaken als een goed geregelde bloeddruk, suiker en cholesterol, is stress reductie en vertrouwen een belangrijk onderdeel van de behandeling. Hartrevalidatie kan een onderdeel van de behandeling zijn. Daarnaast geven we medicatie ter verbetering van klachten.
Coronaire functietesten: zicht op de kleine bloedvaten
Een belangrijke ontwikkeling in het HMC waren en zijn de coronaire functietesten. “Deze testen brengen de (micro)vaatfunctie van het hart in beeld,” legt Olde Bijvank uit. Sinds 2021 voert het HMC als eerste ziekenhuis in de regio deze functietesten uit bij geselecteerde patiënten, in samenwerking met het RadboudUMC.
Tijdens de test wordt onderzocht hoe de kleine bloedvaten reageren op prikkels. “Met acetylcholine kijken we naar vaatspasmen; met adenosine meten we de verwijdingscapaciteit en vaatweerstand. Zo krijgen we beter inzicht in de doorstroming van het bloed in het hart. Door deze onderzoeken zetten we weer een belangrijke stap voorwaarts.
Wat levert het op voor vrouwen?
De invasieve test is geen behandeling. Maar, deze testen kunnen wel duidelijk maken of de klachten van het hart afkomstig zijn en wat het mechanisme is– iets wat veel vrouwen graag zeker willen weten,” zegt Olde Bijvank.
Wat ziet u als belangrijke ontwikkelingen voor de komende jaren?
“De kennis over SCAD (Spontane Coronaire Arteriële Dissectie), die we vooral zien bij premenopauzale vrouwen, zal toenemen. Het wordt vaker herkend op de katheterisatie kamer en vrouwen worden vaker vervolgd in Registry’s. Tevens screenen we alle SCAD patienten op onderliggende aandoening van de bloedvaten, waarbij vaak FMD (fibromusculaire dysplasie) wordt gevonden, een vaatziekte die we in het HMC multidisciplinair bespreken met gespecialiseerde neurologen, radiologen en vasculair internisten. Die kruisbestuiving van kennis is van grote waarde.”
Ook diastolisch hartfalen bij (oudere) vrouwen krijgt meer aandacht. Daarnaast lopen er onderzoeken naar de effecten van kankerbehandelingen op het hart, met name ook relevant voor vrouwen die voor borstkanker worden behandeld.
Olde Bijvank benadrukt als laatste maar zeker niet het minst belangrijke punt: het belang van preventie. ” Vrouwen die bijvoorbeeld tijdens de zwangerschap hypertensie, pre-eclampsie, HELLP of zwangerschapsdiabetes hebben gehad, lopen later een hoger risico op hart- en vaatziekten. Door hen vroegtijdig te monitoren, kunnen we problemen hopelijk vóór zijn. In onze regio hebben we afspraken gemaakt tussen gynaecologen, internisten en huisartsen om deze risicofactoren te monitoeren en zo nodig te behandelen. Hiermee hopen we te voorkomen dat deze aandoeningen zich later manifesteren en ik deze vrouwen later dus niet meer met hartziekten op mijn poli zie (zie website Haagse vaten).
Wat zou u willen meegeven aan vrouwen?
“Voorkomen is beter dan genezen. Wees zuinig op je lichaam, zorg voor voldoende beweging, maar ook voor rust en ontspanning in je dagelijkse leven. En heb je toch klachten? Wacht dan niet af, maar laat je onderzoeken.”
Meer weten?
· Hart voor Vrouwen in Den Haag / Haagse Vaten
· https://www.nvvc.nl/Vereniging%20-%20bestuur/Portretten/els-olde-bijvank
Er is met hart en ziel aan dit artikel gewerkt. Het eigendom ligt dan ook bij Stichting VrouwenHart. We stellen het zeer op zeer prijs als u ons helpt om deze informatie te verspreiden. Doe dat dan alstublieft via de knoppen onder dit artikel. Dan blijft onze naam erbij staan en kunnen geïnteresseerden de rest van onze informatie ook vinden. Mocht u dit artikel op een andere manier willen verspreiden: dat kan ook, maar wel in overleg. Neem dan even contact op met redactie@vrouwenhart.nl . Elke andere wijze van kopiëren of verspreiden is niet toegestaan. Alle columns, interviews en andere redactionele artikelen op deze website zijn eigendom van Stichting VrouwenHart. Deze mogen NIET worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van onze redactie.