Door Sam Smoorenburg en Hedwig Vos

Sinds de start van PROACTIVE in 2025 is er hard gewerkt aan de ontwikkeling van een proactief cardiovasculair risicomanagement (CVRM)-programma voor vrouwen die tijdens de zwangerschap een hypertensieve aandoening, zoals een verhoogde bloeddruk of pre-eclampsie, en/of diabetes gravidarum (zwangerschapsdiabetes) hebben doorgemaakt. Deze vrouwen hebben later in het leven twee tot vier keer hoger risico op hart- en vaatziekten, maar worden hiervoor nog niet regelmatig en overal opgeroepen in de huisartsenpraktijk. PROACTIVE https://vrouwenhart.nl/nieuw-onderzoek-naar-cvrm-cardiovasculair-risicomanagement-na-complicaties-zwangerschap/ wil daar verandering in brengen.

De afgelopen periode stond in het teken van het eerste onderdeel, waarin de basis is gelegd voor een praktisch en goed uitvoerbaar zorgprogramma. Een belangrijk onderdeel hiervan was het ophalen van ervaringen en ideeën van zowel vrouwen als zorgverleners. Door middel van interviews onderzochten we hoe de cardiovasculaire nazorg na een gecompliceerde zwangerschap volgens hen het beste kan worden ingericht en welke behoeften en knelpunten zij daarbij ervaren.

Naast deze interviews voerden we een literatuuronderzoek uit naar de implementatie van cardiovasculair risicomanagement na zwangerschapscomplicaties. De resultaten hiervan werden gepresenteerd tijdens het WONCA Europe-congres in Parijs. Tot onze grote trots werd deze presentatie bekroond met een Best English Oral Presentation Award, een mooie internationale erkenning voor de relevantie van dit onderzoek en de inzet van het projectteam.

De inzichten uit de interviews en het literatuuronderzoek zijn uitgebreid besproken tijdens verschillende bijeenkomsten met het kernteam en de samenwerkingspartners van Stichting VrouwenHart en de HELLP-Stichting. Samen hebben we deze kennis vertaald naar de ontwikkeling van praktische hulpmiddelen die de implementatie in de huisartsenpraktijk ondersteunen, waaronder een checklist voor zorgverleners, een uitnodigingsbrief en een patiëntinformatiefolder. Deze materialen helpen zorgverleners om vrouwen op een duidelijke en toegankelijke manier te informeren en uit te nodigen voor proactieve cardiovasculaire zorg.

Inmiddels is het project een volgende fase ingegaan. De pilot is gestart en in de eerste deelnemende huisartsenpraktijken worden vrouwen uitgenodigd voor het PROACTIVE-programma. Daarmee zetten we een belangrijke stap van ontwikkeling naar uitvoering. De huisartsenpraktijk is de plek om deze vrouwen ook na de zwangerschap te blijven volgen. Door risicofactoren zoals hoge bloeddruk, diabetes type 2 en een verhoogd cholesterol vroegtijdig op te sporen, kunnen leefstijladviezen en behandeling tijdig worden ingezet om het risico op hart- en vaatziekten te verkleinen.

De komende maanden verzamelen we de eerste ervaringen van zowel vrouwen als zorgverleners. Deze ervaringen zijn van grote waarde om het zorgprogramma verder te verbeteren en optimaal aan te laten sluiten op de dagelijkse praktijk. We kijken met veel enthousiasme uit naar de eerste evaluatie van de pilot. Uiteindelijk is het doel om proactieve cardiovasculaire nazorg voor vrouwen na een gecompliceerde zwangerschap een vanzelfsprekend onderdeel te maken van de reguliere huisartsenzorg, zodat meer vrouwen op tijd de zorg krijgen die zij nodig hebben.

Voor meer informatie over het project:

PROACTIVE