Delen op
2 november 2026

INOCA Summit 2026 deel 3: welke behandeling past bij welke patiënt?

Over behandeling, hormonen en andere mechanismen die een rol kunnen spelen

Dit is deel 3 van onze vierdelige serie over de INOCA Summit 2026. In de eerste twee delen keken we naar ANOCA en INOCA, verschillende onderliggende mechanismen en de mogelijkheden om de coronaire functie te onderzoeken. Nu komt de vraag die daar logisch op volgt: kunnen we de behandeling beter afstemmen op wat er bij een patiënt daadwerkelijk gebeurt?

Welke behandeling past bij welke patiënt?

Die zoektocht naar een behandeling die past bij het onderliggende mechanisme liep als een rode draad door de Summit.

Aish Sinha van Guy’s and St Thomas’ NHS Foundation Trust in Londen besprak verschillende onderzoeken naar de behandeling van CMD (coronaire microvasculaire dysfunctie, daarbij werken de allerkleinste bloedvaten van het hart niet zoals
ze zouden moeten: ze verwijden bijvoorbeeld onvoldoende of geven juist te veel weerstand) en endotheelproblemen (problemen met het endotheel, de binnenbekleding van de bloedvaten). Daarbij kwamen onder andere ranolazine en diltiazem aan bod, maar ook behandelingen die nog worden onderzocht.

Peter Damman richtte zich vervolgens op de behandeling van vasospastische angina (hartklachten door een tijdelijke verkramping van een kransslagader). Daarbij spelen onder andere vaatverwijdende medicijnen, zoals calciumantagonisten en langwerkende nitraten, een belangrijke rol. Ook leefstijlfactoren zoals bewegen, voeding, gewicht, stoppen met roken en omgaan met stress kwamen aan bod.

Tegelijkertijd werd duidelijk hoeveel we nog níét weten. Veel studies naar vaatspasmen zijn klein en verschillen sterk in de patiënten die worden onderzocht en de uitkomsten die worden gemeten. Ook binnen CMD kunnen biologisch verschillende groepen patiënten onder dezelfde diagnose vallen. Dat maakt het moeilijker om te bepalen welke behandeling voor welke patiënt het beste werkt.

Er zijn wel aanwijzingen dat een gerichtere aanpak verschil kan maken. Damman besprak onderzoek waarin behandeling op basis van de uitkomsten van coronaire functietesten gepaard ging met een duidelijke verbetering van anginaklachten.

En daarmee kwamen we opnieuw uit bij een boodschap die tijdens de Summit steeds terugkwam: niet iedereen met INOCA heeft hetzelfde onderliggende probleem. Eerst proberen te begrijpen wat er bij een patiënt gebeurt, maakt het mogelijk om de behandeling daar beter op af te stemmen.

Redactie Stichting VrouwenHart:

Betekent dit dat iedere patiënt met aanhoudende klachten een coronaire functietest nodig heeft?

Nee, niet automatisch. Maar bij sommige patiënten kan zo’n test helpen om beter te begrijpen welk mechanisme achter de klachten zit en daarmee ook richting geven aan de behandeling.

Wil je meer weten over de afweging om een coronaire functietest wel of niet te doen? In onze keuzehulp voor de coronaire functietest leggen we uit wat het onderzoek inhoudt, welke afwegingen een rol spelen en welke alternatieven er zijn.

En hoe zit het met hormonen?

Voor Stichting VrouwenHart was ook de presentatie van Suzanne Vink over oestrogeen en de coronaire vaatfunctie bijzonder interessant.

Suzanne Vink van UMC Utrecht tijdens haar presentatie over oestrogeen en de coronaire vaatfunctie op de INOCA Summit 2026.
Suzanne Vink van UMC Utrecht tijdens haar presentatie over oestrogeen en de coronaire vaatfunctie op de INOCA Summit 2026.

Oestrogeen heeft op verschillende manieren invloed op hart en bloedvaten, onder andere op de binnenbekleding van de bloedvaten (het endotheel), op de spiercellen van de bloedvaten en op de manier waarop bloedvaten zich vernauwen en verwijden. Vink legde uit dat een van de mechanismen verloopt via de aanmaak van stikstofmonoxide, een belangrijke stof voor het ontspannen en verwijden van bloedvaten. Tegelijkertijd benadrukte ze dat de relatie tussen oestrogeen en hart- en vaatziekten complex is en nog lang niet volledig wordt begrepen.

Ze liet vervolgens zien wat in kleine, oudere studies is gevonden. In een studie onder twintig postmenopauzale vrouwen met hartklachten, maar zonder obstructieve kransslagaderziekte (belangrijke vernauwingen in de kransslagaders), veroorzaakte acetylcholine (een stof die wordt toegediend om te testen hoe de kransslagaders reageren) aanvankelijk een abnormale vernauwing van de kransslagaders en een toename van de vaatweerstand. Na toediening van estradiol (een vorm van oestrogeen) werd die abnormale reactie minder. De reactie op nitroglycerine veranderde niet. Omdat nitroglycerine de bloedvaten kan verwijden zonder tussenkomst van het endotheel, suggereert dit dat estradiol vooral invloed had op de werking van het endotheel, de binnenbekleding van de bloedvaten.

Interessant was ook een kleine studie waarin werd gekeken naar veranderingen gedurende de menstruatiecyclus. In de fase waarin de estradiolspiegel het hoogst was, werden minder ischemische episodes (momenten waarop de hartspier onvoldoende zuurstof krijgt) gezien en was de coronaire vaatverwijding beter. In de fase waarin de estradiolspiegel het laagst was, was dit juist andersom.

Daarmee kwam vanzelf de vraag naar hormoontherapie naar voren. Vink besprak dat oudere onderzoeken niet lieten zien dat hormoontherapie cardiovasculaire gebeurtenissen voorkwam, terwijl nieuwere gegevens erop wijzen dat leeftijd en het moment waarop na de menopauze met behandeling wordt begonnen mogelijk van belang zijn. Ook zijn er enkele beschrijvingen van vrouwen met sterk cyclusgebonden klachten bij wie hormoontherapie effect leek te hebben op klachten en ritmestoornissen. Maar het beschikbare wetenschappelijke bewijs hiervoor is zeer beperkt.

Haar conclusie was dan ook nadrukkelijk voorzichtig: oestrogeen lijkt een rol te spelen in de coronaire vaatfunctie bij vrouwen en hormonale schommelingen hangen mogelijk samen met veranderingen in klachten. Of hormoontherapie in de toekomst een behandeling kan zijn voor bepaalde groepen vrouwen met coronaire vaatdysfunctie, weten we nog niet. Daarvoor is veel meer onderzoek nodig.

Soms speelt ook de anatomie een rol

Tijdens de Summit werd ook duidelijk dat niet iedere verklaring uitsluitend in de microcirculatie (de allerkleinste bloedvaten van het hart) of vaatfunctie hoeft te liggen.

Javier Escaned van Hospital Clínico San Carlos in Madrid besprak bijvoorbeeld myocardial bridging. Daarbij loopt een deel van een kransslagader door de hartspier in plaats van er volledig bovenop. Tijdens het samentrekken van het hart kan dat deel van het bloedvat worden samengedrukt.

Veel mensen met een myocardial bridge hebben geen klachten. Maar bij sommige patiënten kan de situatie anders zijn. De dynamische compressie (het tijdelijk samendrukken van het bloedvat) kan invloed hebben op de bloedstroom en een myocardial bridge kan bovendien samengaan met coronaire vaatspasmen.

Ook hier is dus de vraag niet alleen wat zien we? Maar vooral: welk mechanisme veroorzaakt bij deze patiënt de klachten?

MINOCA is een werkdiagnose

Die manier van denken kwam ook terug in de presentatie van Rocco Antonio Montone van Policlinico Gemelli in Rome over MINOCA (Myocardial Injury with Non-Obstructive Coronary Arteries).

Een belangrijke boodschap uit zijn presentatie was dat MINOCA geen einddiagnose is, maar een werkdiagnose. Er moet verder worden gezocht naar het mechanisme dat de hartspierschade heeft veroorzaakt.

Daar kunnen verschillende oorzaken achter zitten, waaronder problemen met een atherosclerotische plaque (een ophoping van onder andere vet en cholesterol in de wand van een slagader), SCAD (Spontaneous Coronary Artery Dissection, een spontane scheur of splijting in de wand van een kransslagader), spasmen van de grotere kransslagaders en van de kleine bloedvaten en microvasculaire dysfunctie. Ook andere aandoeningen kunnen zich aanvankelijk presenteren als een vermoedelijke MINOCA.

Aanvullend onderzoek kan daarom nodig zijn. Montone besprak onder andere intracoronaire beeldvorming (onderzoek waarbij de binnenkant en vaatwand van een kransslagader van binnenuit in beeld worden gebracht), coronaire functietesten (onderzoek waarbij wordt gemeten hoe de grote en kleine kransslagaders functioneren) en cardiale MRI (MRI-onderzoek van het hart). Met een MRI kan bijvoorbeeld worden onderzocht of het beeld daadwerkelijk past bij ischemische hartspierschade (hartspierschade door zuurstoftekort) of dat er een andere verklaring is. Hij benadrukte daarbij ook het belang van het tijdig uitvoeren van dit onderzoek.

Ook hier geldt: het label alleen vertelt nog niet het hele verhaal.

Maar uiteindelijk gaat het niet alleen om metingen en diagnoses

Tijdens de Summit ging het over flow (bloedstroom), weerstand, drukmetingen, endotypes (verschillende onderliggende mechanismen) en behandeling. Maar achter al die cijfers en onderzoeken staat iemand die met de klachten moet leven.

In deel 4 staat daarom het patiëntenperspectief centraal. Wat betekent INOCA voor het dagelijks leven, wat doet een lange zoektocht naar een diagnose met iemand en wat nemen we uiteindelijk mee uit deze twee dagen?

→ Lees deel 4: INOCA Summit 2026: uiteindelijk gaat het om de patiënt

Meer uit deze serie over de INOCA Summit 2026:

Deel 1: Verder kijken dan vernauwingen
Over ANOCA, INOCA en waarom niet iedereen hetzelfde onderliggende probleem heeft.
Publicatie: 19 oktober 2026.

Deel 2: Hoe kom je erachter wat er aan de hand is?
Over coronaire functietesten, vaatspasmen en verschillende vormen van CMD.
Publicatie: 26 oktober 2026.

Deel 4: Uiteindelijk gaat het om de patiënt
Over leven met INOCA en wat we uit twee dagen Summit meenemen.
Publicatie: 9 november 2026.

Verder lezen:

Meer over coronaire vaatdysfunctie
Lees meer over coronaire vaatdysfunctie, de verschillende vormen, mogelijke klachten, diagnostiek en behandeling.

Keuzehulp voor de coronaire functietest
Wat houdt een coronaire functietest in en wanneer kan deze worden overwogen? In onze keuzehulp lees je welke afwegingen een rol spelen en welke alternatieven er zijn.

Nieuwe hartinfarctdefinitie 2026 en de kalkscore
Lees meer over de nieuwe definitie van een hartinfarct, hartschade zonder obstructieve vernauwingen en wat een kalkscore wel en niet kan vertellen.

Onderzoek naar werk en coronaire vaatdysfunctie
Hoe beïnvloedt coronaire vaatdysfunctie het dagelijks functioneren en het werk? Lees meer over het onderzoek naar de ervaringen van mensen met deze aandoening.

INOCA Summit
Meer informatie over de INOCA Summit, waar internationale experts, onderzoekers en patiëntenvertegenwoordigers kennis delen over diagnostiek, behandeling en zorg bij INOCA.

Geschreven door Renate Kaal-Poppelaars.

Met dank aan dr. Tim van de Hoef, cardioloog bij UMC Utrecht, voor het inhoudelijk meelezen van dit artikel.

Er is met hart en ziel aan dit artikel gewerkt. Het eigendom ligt dan ook bij Stichting VrouwenHart. We stellen het zeer op prijs als u ons helpt om deze informatie te verspreiden. Doe dat dan alstublieft via de knoppen onder dit artikel. Dan blijft onze naam erbij staan en kunnen geïnteresseerden de rest van onze informatie ook vinden. Mocht u dit artikel op een andere manier willen verspreiden: dat kan ook, maar wel in overleg. Neem dan even contact op met redactie@vrouwenhart.nl. Elke andere wijze van kopiëren of verspreiden is niet toegestaan. Alle columns, interviews en andere redactionele artikelen op deze website zijn eigendom van Stichting VrouwenHart. Deze mogen NIET worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van onze redactie.

Reacties

Geef een reactie