Presentatie – IMPRESS consortium meeting 2025 – Samen werken aan betere zorg voor het vrouwenhart

Tijdens de IMPRESS-bijeenkomst presenteerden Denise Peeters (Radboudumc) en Elize de Jong (UMC Utrecht) nieuw onderzoek naar ontstekingsprocessen bij patiënten met ANOCA (Angina zonder obstructies in de kransslagaders). Een belangrijke subgroep binnen ANOCA bestaat uit mensen met coronaire vasomotorische disfunctie. Daaronder vallen bijvoorbeeld spasmen van de grote kransslagaders waarbij de diameter van het vat voor meer dan 90% smaller wordt (epicardiaal spasme) of minder dan 90% (micro vasculaire spasme) en sommige van deze patiënten hebben een combinatie waarbij ze naast spasme in de kransslagaders ook problemen in de kleine vaatjes van het hart hebben.

Waarom ontsteking?

Bij mensen met ANOCA lijkt ontsteking een grotere rol te spelen dan eerder werd gedacht. Uit eerdere studies bleek:

• Spasmen gaan vaak samen met atherosclerose (aderverkalking)
• Patiënten met microvasculaire dysfunctie hebben vaker een auto-immuunziekte
• Er worden hogere niveaus van ontstekingsstoffen gemeten, zoals hsCRP en interleukine-6 (stoffen die wijzen op ontsteking in het lichaam)

Wat onderzochten ze precies?

Het team onderzocht welke ontstekingsstoffen in het bloed voorkomen bij mensen met coronaire vasomotorische disfunctie. Ze gebruikten hiervoor opgeslagen bloed uit biobanken van eerdere studies (CVB, HELPFul, IMPRESS). Een biobank is een plek waar lichaamsmateriaal, zoals bloed, wordt bewaard voor toekomstig wetenschappelijk onderzoek. De onderzoekers vergeleken twee groepen: ANOCA-patiënten met en zonder vasomotore dysfunctie.

Twee technologieën werden ingezet:

• OLINK: meet 92 ontstekingsstoffen
• SomaScan: meet duizenden eiwitten tegelijk

Wat kwam eruit?

• Bij mensen met een vorm van vasomotore dysfunctie was het eiwit CD40 verlaagd t.o.v. mensen zonder vasomotore dysfunctie. CD40 speelt een rol bij afweerreacties.
• Tussen de verschillende vormen van disfunctie (epicardiaal, microvasculair, gecombineerd) werden weinig duidelijke verschillen gevonden.
• Een volcano plot is een type grafiek dat onderzoekers gebruiken om in één oogopslag te laten zien welke stoffen (bijvoorbeeld eiwitten of genen) significant verschillend zijn tussen twee groepen, in dit geval patiënten met een vorm van vasomotore dysfunctie en patiënten zonder deze aandoening. In de ‘volcano plot’ kwamen twee eiwitten naar voren die significant verschilden van mensen zonder deze aandoening: FGF19 en X4E-BP1. FGF19 was lager en X4E-BP1 was hoger in patiënten met een vorm van vasomotore dysfunctie t.o.v. mensen zonder deze aandoening.

Wat betekenen deze bevindingen voor hartziekten bij vrouwen?

De resultaten laten zien dat ontsteking een rol kan spelen bij ANOCA, maar het patroon is ingewikkeld. Er zijn signalen van zowel activering als onderdrukking van het afweersysteem. De verschillen tussen de subgroepen zijn subtiel. Om dit beter te begrijpen is vervolgonderzoek nodig, bijvoorbeeld naar welke afweercellen precies betrokken zijn.

Wat betekenen deze inzichten voor de praktijk?

Als we beter begrijpen hoe ontsteking werkt bij deze vorm van hartklachten, kunnen we in de toekomst misschien:

• Betere en minder belastende diagnosetests ontwikkelen
• Gerichtere behandelingen inzetten

Deze inzichten zijn nog pril, maar bieden hoop op meer duidelijkheid én betere zorg voor mensen met ANOCA.

Geschreven door Renate Kaal-Poppelaars, Elize de Jong & Denise Peeters.

Er is met hart en ziel aan dit artikel gewerkt. Het eigendom ligt dan ook bij Stichting VrouwenHart. We stellen het zeer op zeer prijs als u ons helpt om deze informatie te verspreiden. Doe dat dan alstublieft via de knoppen onder dit artikel. Dan blijft onze naam erbij staan en kunnen geïnteresseerden de rest van onze informatie ook vinden. Mocht u dit artikel op een andere manier willen verspreiden: dat kan ook, maar wel in overleg. Neem dan even contact op met redactie@vrouwenhart.nl . Elke andere wijze van kopiëren of verspreiden is niet toegestaan. Alle columns, interviews en andere redactionele artikelen op deze website zijn eigendom van Stichting VrouwenHart. Deze mogen NIET worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van onze redactie.