Presentatie – IMPRESS consortium meeting 2025 – Samen werken aan betere zorg voor het vrouwenhart

Een hartinfarct dat niemand opmerkt, het klinkt tegenstrijdig, maar het komt vaker voor dan je zou denken. Een zogeheten ‘onherkend infarct’ (of unrecognized myocardial infarction, uMI) is een infarct dat pas later wordt ontdekt, bijvoorbeeld via een ECG of MRI. Soms bij toeval, en soms pas na overlijden. Internationaal onderzoek laat zien dat dit bij 20 tot 60% van alle hartinfarcten het geval kan zijn, sterk afhankelijk welke groep mensen onderzocht wordt en welke diagnostische methode gebruikt wordt.

Dat roept belangrijke vragen op: zijn onherkende hartinfarcten ‘stil’ (zonder symptomen) of worden ze om andere redenen niet herkend? Wie heeft een verhoogd risico op een onherkend hartinfarct? Wat zegt het hebben van een onherkend hartinfarct over het toekomstige risico op hart- en vaatziekte? Zijn er verschillen tussen vrouwen en mannen in het voorkomen van onherkende hartinfarcten?

Dat zijn een aantal vragen die centraal staan in het onderzoek van Julianne van Oortmerssen (Erasmus MC, Rotterdam).

Wat weten we erover?

In het Erasmus Rotterdam Gezondheid Onderzoek (ERGO, ook wel The Rotterdam Study genoemd) werd dit fenomeen onderzocht bij ruim 12.000 deelnemers. Ongeveer 4% had een hartinfarct dat eerder niet was opgemerkt. Opvallend was dat de onherkende hartinfarcten in absolute aantallen hoger waren bij mannen vergeleken met vrouwen (4,7% versus 3,8%), maar dat de ratio onherkende/herkende hartinfarcten groter was bij vrouwen vergeleken met mannen (1,4 versus 0,5). In echte getallen komt het fenomeen dus vaker voor bij mannen, maar proportioneel blijven meer hartinfarcten onherkend bij vrouwen.

Wie loopt risico?

Onherkende infarcten komen vaker voor bij mensen met bekende risicofactoren zoals een hoge bloeddruk of suikerziekte. Uit een meta-analyse van 14 cohorten met in totaal meer dan 200.000 deelnemers bleek dat deze factoren vaker voorkomen bij mensen met een onherkend infarct dan bij mensen zonder infarct. Dit biedt kansen voor eventuele screeningsprogramma’s om onherkende hartinfarcten op te sporen.

De studie liet nog een interessante bevinding zien. Vergeleken met mensen bij wie een infarct wél opgemerkt werd, hadden mensen met een onherkend infarct juist iets minder vaak de diagnose hoge bloeddruk of suikerziekte. Dit zou kunnen komen door dat mensen die een onherkend hartinfarct krijgen minder medische zorg krijgen en deze risicofactoren minder snel opgespoord worden.

Er spelen nog meer factoren mee. Onherkende hartinfarcten kunnen zonder symptomen plaatsvinden, of de klachten kunnen onduidelijk zijn, denk aan kortademigheid, vermoeidheid of een vage druk op de borst. Ook zijn er verschillen in voorkomen en symptomen tussen verschillende etnische groepen.

De gevolgen zijn groot

Mensen die een onherkend hartinfarct doormaken hebben een verhoogd risico om in de toekomst andere hart- en vaatziekten te ontwikkelen, net als mensen die een herkend hartinfarct hebben gehad. Een studie binnen ERGO laat zien dat de prognose bij beide groepen slechter is dan bij mensen zonder hartinfarct, met verhoogde risico’s op hartfalen, beroertes en overlijden.

Een positieve ontwikkeling

Gelukkig is er ook positief nieuws: de algehele prevalentie van onherkende infarcten lijkt over de afgelopen decennia af te nemen. Mogelijk door verbeterde diagnostiek, meer aandacht voor vroege signalen en bewustwording bij patiënten en zorgprofessionals.

Wat kunnen we doen?

Het is belangrijk om bedacht te zijn op de symptomen die kunnen optreden bij een hartinfarct. Hierdoor worden hartinfarcten mogelijk eerder herkend. Als u of iemand anders klachten van een hartaanval ervaart, zoals een drukkend gevoel op de borst, pijn tussen de schouderbladen, in de kaak of armen en/of plotselinge vermoeidheid die langer dan 5 minuten aanhoudt, bel dan onmiddellijk 112. En wie eenmaal een infarct heeft doorgemaakt, verdient passende begeleiding en risicobeoordeling, ook als die diagnose pas achteraf wordt gesteld.

Onherkende infarcten zijn dus allesbehalve onschuldig. Door beter te kijken, te luisteren en te registreren, kunnen we samen het verschil maken.

Geschreven door Renate Kaal-Poppelaars & Julianne van Oortmerssen.

Er is met hart en ziel aan dit artikel gewerkt. Het eigendom ligt dan ook bij Stichting VrouwenHart. We stellen het zeer op zeer prijs als u ons helpt om deze informatie te verspreiden. Doe dat dan alstublieft via de knoppen onder dit artikel. Dan blijft onze naam erbij staan en kunnen geïnteresseerden de rest van onze informatie ook vinden. Mocht u dit artikel op een andere manier willen verspreiden: dat kan ook, maar wel in overleg. Neem dan even contact op met redactie@vrouwenhart.nl . Elke andere wijze van kopiëren of verspreiden is niet toegestaan. Alle columns, interviews en andere redactionele artikelen op deze website zijn eigendom van Stichting VrouwenHart. Deze mogen NIET worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van onze redactie.