3 mei 2026
Hoe kunnen we hart- en vaatziekten eerder herkennen, beter behandelen en voorkomen dat mensen onnodig verder in het ziekteproces terechtkomen?
Die vraag staat centraal in EXIT-CVD, een nieuw Europees project dat op 30 april 2026 officieel is gelanceerd. Stichting VrouwenHart is één van de 42 organisaties uit 17 landen die aan dit grote internationale project meewerken. Daarmee brengen we het perspectief van vrouwen en patiënten vanaf het begin mee in een project dat wil zorgen dat hart- en vaatziekten eerder worden herkend en beter worden behandeld.
EXIT-CVD staat voor Evidence-Based Exit Strategies for the Cardiovascular Disease Continuum through Early Detection, Treatment, and Evaluation. Vrij vertaald: zoeken naar wetenschappelijk onderbouwde momenten waarop hart- en vaatziekten eerder kunnen worden herkend, gerichter kunnen worden behandeld en verdere achteruitgang zoveel mogelijk kan worden voorkomen.
Hart- en vaatziekten als een proces
Hart- en vaatziekten ontstaan vaak niet van de ene op de andere dag. Ze ontwikkelen zich meestal geleidelijk, van risicofactoren naar klachten, van vroege signalen naar ernstiger ziekte, en uiteindelijk soms naar hartfalen of vroegtijdig overlijden.
EXIT-CVD kijkt daarom naar hart- en vaatziekten als een dynamisch proces. Binnen dat proces wil het project zogenaamde “exit points” vinden: momenten waarop je de ziekteontwikkeling kunt afremmen, bijsturen of verdere achteruitgang zoveel mogelijk kunt helpen voorkomen.
Dat kan bijvoorbeeld door betere en eerdere herkenning, slimmere diagnostiek, digitale monitoring, betere inschatting van iemands risico en behandelingen die sneller hun weg vinden naar de dagelijkse zorg.
“Onze visie is een toekomst waarin hartziekte niet langer een onomkeerbaar pad hoeft te zijn,” zegt professor Pim van der Harst, projectcoördinator van EXIT-CVD en cardioloog bij het Universitair Medisch Centrum Groningen. “Door zowel de biologische als de sociale factoren achter hart- en vaatziekten beter te begrijpen, en door innovaties in diagnostiek, monitoring en zorg beter op elkaar af te stemmen, kunnen we patiënten en zorgverleners helpen om eerder in te grijpen in het ziekteproces, voordat het te laat is.”
Van innovatie naar echte zorg
Wat EXIT-CVD bijzonder maakt, is dat het project niet alleen kijkt naar wetenschappelijke innovatie, maar ook naar de vraag hoe nieuwe inzichten daadwerkelijk in de praktijk kunnen landen.
Het project brengt 42 organisaties uit 17 landen samen: universiteiten, ziekenhuizen, technologiebedrijven, medtech, farmaceutische bedrijven, kleine en middelgrote ondernemingen en patiëntenorganisaties. Stichting VrouwenHart brengt als patiëntenorganisatie het perspectief van vrouwen en patiënten mee binnen dit brede consortium. Ook onder meer UMC Groningen, UMC Utrecht, de European Society of Cardiology, Philips, Siemens Healthineers, Medtronic, Sanofi, AstraZeneca en Novartis zijn betrokken.
De komende vijf jaar werkt het consortium onder meer aan betere vroege detectie, bijvoorbeeld met AI-ondersteunde wearables en ECG-monitoring, geavanceerde beeldvorming zoals photon-counting CT, digitale monitoring en data-analyse, innovatieve behandelingen voor latere stadia van hartziekte, en manieren om nieuwe zorgmodellen eerlijk, schaalbaar en duurzaam in te voeren.
Het project heeft een totale omvang van 27,6 miljoen euro en wordt ondersteund door de Innovative Health Initiative Joint Undertaking, een Europees publiek-privaat samenwerkingsverband.
Waarom Stichting VrouwenHart meedoet
Voor Stichting VrouwenHart is deelname aan EXIT-CVD belangrijk, omdat betere hartzorg niet alleen gaat over technologie of nieuwe behandelingen. Het gaat ook over de vraag: voor wie werkt deze innovatie in de praktijk, en wie wordt nog steeds gemist?
Vrouwen met hart- en vaatziekten krijgen nog te vaak te maken met late herkenning, onduidelijke klachten, misdiagnoses of zorg die onvoldoende aansluit bij hun situatie. Ook verschillen in sekse, gender, sociaaleconomische positie en digitale toegang kunnen bepalen of iemand op tijd de juiste zorg krijgt.
EXIT-CVD benoemt daarom expliciet dat het project werkt vanuit equity by design. EXIT-CVD neemt gelijke toegang en inclusie daarom vanaf het begin mee in de opzet van het project. Dat betekent dat verschillen tussen groepen niet achteraf worden toegevoegd, maar vanaf het begin worden meegenomen.
Binnen EXIT-CVD wordt onder meer gewerkt aan EMPOWER-BP, een citizen science project dat zich richt op vrouwen met angineuze klachten zonder vernauwingen in de kransslagaders, ook wel ANOCA genoemd. Daarbij wordt onderzocht hoe continue bloeddrukmonitoring, bijvoorbeeld met een bloeddruksmartwatch, kan bijdragen aan meer inzicht in klachten, patronen en mogelijke aanknopingspunten voor betere zorg.
Stichting VrouwenHart brengt binnen dit onderdeel het perspectief van vrouwen en patiënten mee. Niet alleen door mee te denken, maar juist door vrouwen actief te betrekken bij de onderzoeksopzet, de uitvoering en het begrijpen wat de resultaten in het dagelijks leven kunnen betekenen.
Voor patiënten is dat belangrijk, omdat betere hartzorg niet alleen draait om het voorkomen van ziekte, maar ook om betere herkenning, passende behandeling en zorg die beter aansluit bij het dagelijks leven.
Bij vrouwen met ANOCA worden klachten nog te vaak niet goed begrepen of te laat serieus genomen. Door samen met vrouwen te onderzoeken welke signalen, klachten en meetgegevens ertoe doen, kan nieuwe kennis ontstaan die zorgverleners helpt om eerder te herkennen wat er speelt patronen beter te begrijpen en gerichter te behandelen.
Co-creatie met patiënten
Een belangrijk uitgangspunt van EXIT-CVD is dat interventies niet alleen vóór patiënten worden ontwikkeld, maar ook mét patiënten. In het EMPOWER-BP citizen science project betekent dit dat vrouwen met ANOCA niet alleen deelnemers zijn, maar ook kunnen meedenken als mede-onderzoekers. Bijvoorbeeld over welke vragen belangrijk zijn, welke gegevens relevant zijn, hoe metingen in het dagelijks leven haalbaar blijven en hoe de resultaten begrijpelijk kunnen worden teruggekoppeld.
Dat sluit nauw aan bij waar Stichting VrouwenHart voor staat. Vrouwen weten vaak heel goed waar het in de praktijk vastloopt: bij het herkennen van klachten, bij het serieus nemen van signalen, bij het vinden van de juiste specialist, bij nazorg, revalidatie en het omgaan met hartklachten in het dagelijks leven.
Juist die ervaringskennis is nodig om innovaties niet alleen technisch goed te maken, maar ook bruikbaar, begrijpelijk en toegankelijk.
Een Europese stap richting betere hartzorg
Hart- en vaatziekten zijn nog altijd de belangrijkste doodsoorzaak in Europa. Als we dat willen veranderen, is het niet genoeg om alleen beter te behandelen wanneer de ziekte al vergevorderd is. We moeten eerder kijken, beter luisteren en sneller handelen.
EXIT-CVD wil precies daar verschil maken: door wetenschappelijke kennis, technologische innovatie, implementatie in de zorg en patiëntperspectief bij elkaar te brengen.
Voor Stichting VrouwenHart is dit een belangrijke kans om bij te dragen aan een Europese beweging waarin hartzorg eerder, eerlijker en beter wordt. Voor iedereen, en zeker ook voor vrouwen die nu nog te vaak te laat worden herkend.
Want betere hartzorg begint niet pas bij behandeling. Het begint bij eerder herkennen, beter luisteren en op tijd de juiste weg inslaan, zodat klachten en risico’s niet onnodig worden gemist.
Met dank aan professor Pim van der Harst, projectcoördinator van EXIT-CVD, en aan alle partners die aan dit Europese project meewerken.
Innovative Health Initiative (IHI) | UMCG | Circulatory Health UMC Utrecht | The London School of Economics and Political Science (LSE) | KU Leuven | Politecnico di Milano | Università degli Studi di Padova | Eindhoven University of Technology | King’s College London | Hospital de la Santa Creu i Sant Pau | Brigd AI | Institute of Cardiology | Cardio-Med, Ltd. | Centro Cardiologico Monzino | Uniklinik Köln | Ente Ospedaliero Cantonale (EOC) | Philips | Siemens Healthineers | Medtronic | ZOLL Cardiac Management Solutions | IQVIA Nederland | GE HealthCare | Huawei | ABIOMED Cardiovascular Inc | Johnson & Johnson | XVIVO | HeartBeam Inc. (NASDAQ: BEAT) | Cordys Analytics | Repairon GmbH | Corbotics B.V. | osentia | CogStack | MEGI Health | Sanofi | AstraZeneca | Novartis Nederland – Cardiovascular, Renal & Metabolism | ESC Social Media Team | Circle Cardiovascular Imaging | Viatris | European Society of Cardiology.
Links:
Persbericht European Society of Cardiologie
Meer informatie over Coronaire vaatdysfunctie
Geschreven door Renate Kaal-Poppelaars en Caroline Verhage.
Er is met hart en ziel aan dit artikel gewerkt. Het eigendom ligt dan ook bij Stichting VrouwenHart. We stellen het zeer op zeer prijs als u ons helpt om deze informatie te verspreiden. Doe dat dan alstublieft via de knoppen onder dit artikel. Dan blijft onze naam erbij staan en kunnen geïnteresseerden de rest van onze informatie ook vinden. Mocht u dit artikel op een andere manier willen verspreiden: dat kan ook, maar wel in overleg. Neem dan even contact op met redactie@vrouwenhart.nl . Elke andere wijze van kopiëren of verspreiden is niet toegestaan. Alle columns, interviews en andere redactionele artikelen op deze website zijn eigendom van Stichting VrouwenHart. Deze mogen NIET worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van onze redactie.
Dat is mooi nieuws, iets om dankbaar voor te zijn